معلم عقد

مطالب

معلم عقد

مطالب

شیوه برخورد با والدین

شیوه برخورد با والدین


یکى از مسائل بسیار مهم و سرنوشت ‎ سازى که جوانان باید بدانند و به آن عمل کنند، مسئله حفظ حقوق و احترام و نیکى به پدر و مادر است که خداوند متعال در قرآن مجید، در آیات متعددى به رعایت این حق اشاره فرموده و در سوره ‎ هاى بقره، انعام، اسرى و مریم، نیکى و احسان به آن دو را پس از اطاعت از خویش، لازم دانسته و چنین فرمود: وَ إِذْ أَخَذْنا مِیثاقَ بَنِى إِسْرائِیلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً؛ [1] زمانى که از بنى اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خداوند یگانه را پرستش نکنید و به پدر و مادر نیکى کنید ... .
بزرگان در تبیین این حق مسلّم فرموده ‎ اند: ظاهر این آیات، با قطع نظر از تفاسیرى که از اهل بیت در این جهت آمده، وجوب احسان و نیکى به والدین است و این که فرزندان شرعاً وظیفه دارند که از آن دو اطاعت نمایند و نسبت به برآوردن خواسته ‎ هایشان کوتاهى نکنند؛ جز فرمان به شرک و بت ‎ پرستى که در این صورت، پیروى از آن ‎ ها جایز نیست .
در آیاتى دیگر، نحوه برخورد با والدین، چنین تشریح شده است: هر گاه یکى از آن دو، یا هر دوى آن ‎ ها، نزد توبه سن پیرى رسند، کم ‎ ترین اهانتى به آن ‎ ها روا مدار و بر آن ‎ ها فریاد مزن، و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آن ‎ ها بگو و بال ‎ هاى تواضع خویش را از محبت و لطف، در برابر آنان فرود آر و بگو: پروردگارا، همان گونه که آن ‎ ها مرا در کوچکى تربیت کردند، مشمول رحمت خود قرار ده . [2]
این روشن است که هرگز آیه مبارکه، نظر به دوران پیرى آن ‎ ها ندارد؛ بلکه این حق در تمام عمر براى والدین مسلّم و محفوظ است و فرزندان نیز ملزم به رعایت این حقند؛ اما چون دوران پیری، دورانى است که توقّعات والدین زیادتر مى ‎ شود، خداوند از فرزندان خواسته است که در این دوران، بیش ‎ تر رعایت حال آن ‎ ها را کرده و باعث رنجش خاطر آنان نشوند .


[1] . سوره بقره، آیه 83 .
[2] . سوره‌ اسراء، آیه 22 تا 27 .

دوستى خدا با جوانان

دوستى خدا با جوانان


پروردگار عالمیان تمام بندگان خود را دوست مى ‎ دارد و نشانه ‎ هاى فراوانى از این دوستى پایدار در قرآن مجید به چشم مى ‎ خورد. قرآن با بیان این که خداوند محسنین [1] و توابین [2] و متطهرین [3] و متقین [4] و صابرین [5] و متوکلین [6] و مقسطین [7] و مطهرین [8] را دوست مى ‎ دارد، این حقیقت را به خوبى روشن کرده است. اما در عین حال نسبت به جوانان، به خاطر جایگاه خاصى که در نظام عالم هستى دارند، دوستى و علاقه دیگرى دارد .
خداوند جوانان را به خاطر جوانى دوست داشته و احترام مى ‎ کند. محمد بن سلیمان از پدرش نقل کرده که در خدمت امام صادق ـ علیه السلام ـ بودم که ابوبصیر وارد شد، در حالى که نفس ‎ هاى عمیقى مى ‎ کشید. همین که در جاى قرار گرفت، امام به او فرمود: علّت این نفس بلند و عمیقى که مى ‎ کشى چیست؟
گفت: اى فرزند رسول خدا، سن من بالا رفته و استخوان ‎ هایم کوبیده گشته و مرگم فرا رسیده و این در حالى است که نمى ‎ دانم سرنوشت آخرتم چگونه خواهد شد. امام فرمود: اى ابا محمد تو نیز که چنین مى ‎ گویی؟ !
گفت : فدایت شوم، چرا چنین نگویم .
امام فرمود: اى ابا محمد، آیا نمى ‎ دانى که خداوند متعال جوانان شما را اکرام مى ‎ کند و از بزرگسالان شرم و حیا مى ‎ کند؟
گفت: فدایت شوم، چگونه خدا جوانان را اکرام کرده و از بزرگسالان و پیرمردان شرم مى ‎ کند؟
حضرت فرمود: خداوند جوانان را به احترام جوانى عذاب نخواهد کرد و از پیرمردان شرم نموده، آن ‎ ها را حسابرسى نمى ‎ کند . [9]
از این رو است که خداوند تمام پیامبران را در جوانى به پیامبرى برانگیخت [10] و به خاطر همین دوستى است که تمام بهشتیان جوان [11] خواهند بود و قرآن در روز محشر به صورت جوانى نشان داده مى ‎ شود [12] و به همین جهت است که اصحاب کهف با این که بزرگسال بودند، امّا قرآن آنان را جوان خطاب کرد [13] و امام زمان (عج) نیز در چهره یک جوان ظاهر مى ‎ گردد [14] و یارانش همه جوان هستند [15] و سرانجام ملک الموت در چهره جوانى سفید روى خواهد آمد . [16]
آری، این کمال بى ‎ انصافى است که جوان بداند خداوند چه قدر او را دوست دارد به او مهر و محبت مى ‎ ورزد، اما او با گناه در محضر خالق خود، راه دوستى متقابل را بر خود ببندد .


[1] . سوره‌ بقره، آیه 195 .
[2] . همان، آیه 222 .
[3] . همان .
[4] . سوره ال عمران، آیه 167 .
[5] . همان، آیه 146 .
[6] . همان، آیه 159 .
[7] . سوره مائده، آیه 42 .
[8] . سوره توبه، آیه 108 .
[9] . کافی، ج 8، ص 34 .
[10] . میزان الحکمه؛ ج 4، ص 3020، کنزالعمال، ج 11، ص 475 .
[11] . بحارالانوار، ج 43، ص 292 .
[12] . کافی، ج 3، ص 603 .
[13] . کافی، ج 8، ص 395 .
[14] . بحارالانوار، ج 52، ص 287 و ج 44، ص 19 .
[15] . همان، ص 344 .
[16] . کافی، ج 8، ص 392.

معیارهاى انتخاب دوست

معیارهاى انتخاب دوست

معیارهای انتخاب دوست، حفظ آن و نوع روابط با او در روایاتی از امیرالمومنین علی علیه السلام

از کتاب غررالحکم و نهج البلاغه:

1 - از دوستت ایمن مباش تا این که او را بیازمایى و بسیار با احتیاط با دشمنت‏ برخورد کن .

2 - دوراندیش کسى است که دوست نیک را برگزیند، زیرا که فرد به دوستش سنجیده مى‏شود .

3 - براى خدا دوست ‏بدارکسى را که براى اصلاح دین با تو نبرد مى‏کند و تو را یقین نیک و درست مى‏آموزد .

4 - دوستت را گرامى دار و از دشمنت درگذر تا فضل و مردانگى براى تو مسلم گردد .

5- لغزش دوستت را ببخش تا دشمنت تو را پاک پندارد .

6 - هرکس با مردم گذشت وجوانمردى داشته باشد ازدوستى آنان برخوردار گردد .

7 - دوستت را با نیکى و خوش رفتارى سرزنش کن و بدى‏ها و زشتى‏هاى او را با بخشش و هدیه دفع کن و ازخود دور ساز .

8 - هرکس در راه رضاى خدا (با دیگرى) همنشینى کند ، همنشینى با او نیک و گرامى و دوستیش پایدار است .

9 - برادرى و دوستى با نیکان مغتنم است و همچنین دورى گزیدن از همنشینى با بدان و بدکاران .

10 - با خردمندان هم صحبت ‏باش، با دانشمندان همنشینى کن و برهواى نفس پیروزشو تا رفیق گروه برتر و بالاتر شوى .

11 - همنشینى با دوست عاقل، روح را زنده مى‏کند .

12 - هرکه دوستیش با تو در راه خدا نیست از او بترس، زیرا که دوستیش پست و همنشینى با وى زشت است .

13 - دوستى دنیا زدگان به کمترین چیزى که پیدا شود و پیش آید از بین مى‏رود .

14 - آنان که براى یارى خدا با هم برادرى مى‏کنند دوستى شان براى پایدارى سبب آن دوستى، پاینده و پایدار است .

15 - دوستى دین داران با یکدیگر دیرقطع مى‏شود و دوام و ثباتش دایمى است .

16 - دوست هرکس عقل اوست .

17 - پیوند دوستى را با برادران دینى خود محکم سازید که آنان ذخایر دنیا و آخرت هستند . مگر نشنیده‏اید که خداوند در قرآن شریف به تاثر گمراهان در قیامت اشاره کرده که مى‏گویند: (در روز سخت) نه شفیعى داریم، نه دوستى که در کارمان همت گمارد .

18 - با دوستان همراهى کردن، دوستى را پایدار مى‏دارد .

19 - هرکه را دوست مى‏دارید در راه خدا و براى او، دوست‏ بدارید و هرکس را دشمن مى‏دارید در راه خدا و براى او، دشمن بدارید .

20 - اگر با شمشیرم بر بینى (فرق - دماغ) مؤمن بزنم تا مرا دشمن بدارد، دشمن نخواهد شد و اگر همه دنیا را درگلوى منافق بریزم تا مرا دوست‏ بدارد، دوست نخواهد داشت و این حقیقتى است که بر زبان پیامبر امى (ص) جاری شده که فرمود: «اى على! هیچ مؤمنى تو را دشمن نمى‏دارد و هیچ منافقى تو را دوست نخواهد داشت .»

21 - دو کس درمورد من هلاک خواهند شد: دوست غلو کننده و دشمن سرسخت .

22 – سودمند ترین گنج ها، دوستى دلهاست .

23 - دوستى با تلخی و جدال نشاید .

24 - هرکس دوستت دارد، (تو را از بدى) نهى کند و کسى که دشمنت دارد فریبت دهد .

25 - دوستى مقام و ریاست، انسان را از دوستى به پروردگار باز دارد .

26 - کسى که مرا دوست دارد در هنگام مرگ مرا به گونه‏اى مى‏یابد که دوست مى‏دارد، و کسى که مرا دشمن دارد در آن هنگام به گونه‏اى مرا خواهد یافت که ناخوشایندش مى‏باشد .   

27- اموالتان را متوجه کسى سازید که دلهایتان او را دوست دارد .

28 - کسى که ازخدا بترسد مردم او را دوست دارند .

29- کسى را که به خاطراصلاح دین با تو مبارزه مى‏کند و تو را یقین نیکو مى‏آموزد براى خدا دوست ‏بدار .

30 - برحذر باش از دوستى با دشمنان خدا، و خالص نمودن دوستى براى غیردوستان خدا، چرا که هر گروهى را دوست داشته باشید با آنان محشور خواهید شد .

31 – زبان، بیان کننده مراتب دوستى است، اما ظاهرحال، حاکى از محبت دل است .

32 - شایسته ترین فرد براى دوستى، کسى است که سودش براى تو و زیانش براى دشمن تو باشد .

33 – در دوست داشتن، زیاده روى مکن .

34 - محبت قلبى ، با دوستى محکم گردد .

35 - سه چیز موجب محبت دلهاست: دین دارى، فروتنى و بخشندگى .

36 - سه چیز محبت آور است: خوش خلقى، رفاقت نیکو و تواضع .

37 - چشم دوست، ازدیدن عیبهاى دوست نابینا، و گوشش از شنیدن بدیهایش ناشنواست .

38 - از دست دادن دوستان، غربت و تنهایى است .

39 - کسى که چیزى را دوست ‏بدارد همواره به یاد او سخن گوید .

40 - آن که ما اهل بیت را دوست ‏بدارد باید پوششى از بلا را مهیا سازد (یعنى آماده پذیرفتن بلاها از سوى مخالفین ما باشد).